Artykuły
Ograniczenie udziału podmiotów rosyjskich na polskim i unijnym rynku zamówień publicznych

Ograniczenie udziału podmiotów rosyjskich na polskim i unijnym rynku zamówień publicznych

Rosyjska agresja na suwerenną Ukrainę ma niebagatelny wpływ na rynek inwestycji publicznych. Abstrahując od kwestii związanych ze znaczącym wzrostem cen towarów i usług potrzebnych do sprawnej i terminowej realizacji inwestycji (w szczególności w zakresie dotyczącym cen stali), najnowszy pakiet sankcji wprowadzonych przez Unię Europejską (i wdrożony przez polskiego ustawodawcę) będzie miał również wpływ na przebieg procedur związanych z udzieleniem zamówień publicznych.

 

Nowe regulacje (zakazy) dotyczące udzielenia zamówień publicznych podmiotom rosyjskim zostały określone w przepisach Rozporządzenie Rady (UE) 2022/576 z dnia 8 kwietnia 2022 roku w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (które weszło w życie w dniu 9 kwietnia br. i zmodyfikowało przepisy Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 roku dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie) oraz w ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (dalej jako „Ustawa”, która weszła w życie w dniu 16 kwietnia 2022 roku). Ograniczenia i zakazy wprowadzone ww. przepisami stanowią, co następuje:

 

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1)-3) Ustawy Zamawiający są zobowiązani wykluczyć z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia:

– wykonawcę oraz uczestnika konkursu wymienionego w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisanego na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 Ustawy;

– wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego beneficjentem rzeczywistym w rozumieniu ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2022 r. poz. 593 i 655) jest osoba wymieniona w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisana na listę lub będąca takim beneficjentem rzeczywistym od dnia 24 lutego 2022 r., o ile została wpisana na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 Ustawy;

– wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217, 2105 i 2106) jest podmiot wymieniony w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisany na l – istę lub będący taką jednostką dominującą od dnia 24 lutego 2022 r., o ile został wpisany na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 Ustawy.

 

Udział jednego z takich podmiotów (wymienionych w ww. rozporządzeniach lub wpisanych na ww. listy) w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego będzie skutkował:

obowiązkiem odrzucenia przez Zamawiającego złożonej oferty.

– uniemożliwieniem im udziału w postępowaniu (zgodnie z właściwą dla danego trybu udzielenia zamówienia formą).

 

Co istotne, przepisy cytowanej Ustawy obejmują wszelkie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zarówno te prowadzone na podstawie Pzp jak i te wyłączone spod jej reżimu.

 

Uwagę na nowe regulacje powinni więc zwrócić w szczególności zamawiający sektorowi, którzy prowadzą postępowania przetargowe w oparciu o wewnętrzne regulaminy lub zarządzenia, jednostki sektora finansów publicznych (które udzielają zamówień o wartości nie przekraczających 130 tys. złotych) oraz podmioty udzielające zamówień współfinasowanych ze środków unijnych w oparciu o procedury przewidziane w wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Przepisy Ustawy odnoszą się również do postepowań, które są już w toku. Z tego względu Zamawiający są zobowiązani do dostosowania jeszcze „otwartych” postepowań do nowej sytuacji prawnej.

 

Dodatkowe mechanizmy zapobiegające udziałowi rosyjskich podmiotów w unijnym rynku zamówień publicznych zostały przewidziane w znowelizowanym Rozporządzeniu Rady (UE) nr 833/2014. W myśl art. 5k ust. 1 rzeczonego rozporządzenia zakazuje się natomiast udzielania lub dalszego wykonywania wszelkich zamówień publicznych lub koncesji objętych zakresem dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, a także zakresem art. 10 ust. 1, 3, ust. 6 lit. a)-e), ust. 8, 9 i 10, art. 11, 12, 13 i 14 dyrektywy 2014/23/UE, art. 7 i 8, art. 10 lit. b)-f) i lit. h)-j) dyrektywy 2014/24/UE, art. 18, art. 21 lit. b)-e) i lit. g)-i), art. 29 i 30 dyrektywy 2014/25/UE oraz art. 13 lit. a)-d), lit. f)-h) i lit. j) dyrektywy 2009/81/WE na rzecz lub z udziałem:

– obywateli rosyjskich lub osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z siedzibą w Rosji;

– osób prawnych, podmiotów lub organów, do których prawa własności bezpośrednio lub pośrednio w ponad 50 % należą do podmiotu, o którym mowa w lit. a) niniejszego ustępu; lub

– osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów działających w imieniu lub pod kierunkiem podmiotu, o którym mowa w lit. a) lub b) niniejszego ustępu.

 

Przepis art. 5k ust. 1 cytowanego rozporządzenia przewiduje ponadto, iż omówiony powyżej zakaz obejmuje również podwykonawców, dostawców lub podmioty, na których zdolności polega się w rozumieniu dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, w przypadku gdy przypada na nich ponad 10 % wartości zamówienia (udostępnienie zasobów reguluje art. 118 i nast. ustawy Prawo zamówień publicznych).

 

Opisane powyżej zakazy, czy też szerzej działania Unii Europejskiej w sferze zamówień publicznych sprawiły, że podmioty uczestniczące w unijnym rynku zamówień publicznych musiały zweryfikować swoją strukturę organizacyjną i zarządczą celem uniknięcia wykluczenie z tego rynku lub utraty już realizowanych zamówień – co było w ostatnim czasie widziane również w działaniach niektórych polskich wykonawców.

 

 

Artykuł ukazał się na portalu rynekinfrastruktury.pl

 

 

Rosyjska agresja na suwerenną Ukrainę ma niebagatelny wpływ na rynek inwestycji publicznych. Abstrahując od kwestii związanych ze znaczącym wzrostem cen towarów i usług potrzebnych do sprawnej i terminowej realizacji inwestycji (w szczególności w zakresie dotyczącym cen stali), najnowszy pakiet sankcji wprowadzonych przez Unię Europejską (i wdrożony przez polskiego ustawodawcę) będzie miał również wpływ na przebieg procedur związanych z udzieleniem zamówień publicznych.

 

Nowe regulacje (zakazy) dotyczące udzielenia zamówień publicznych podmiotom rosyjskim zostały określone w przepisach Rozporządzenie Rady (UE) 2022/576 z dnia 8 kwietnia 2022 roku w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (które weszło w życie w dniu 9 kwietnia br. i zmodyfikowało przepisy Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 roku dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie) oraz w ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (dalej jako „Ustawa”, która weszła w życie w dniu 16 kwietnia 2022 roku). Ograniczenia i zakazy wprowadzone ww. przepisami stanowią, co następuje:

 

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1)-3) Ustawy Zamawiający są zobowiązani wykluczyć z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia:

– wykonawcę oraz uczestnika konkursu wymienionego w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisanego na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 Ustawy;

– wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego beneficjentem rzeczywistym w rozumieniu ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2022 r. poz. 593 i 655) jest osoba wymieniona w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisana na listę lub będąca takim beneficjentem rzeczywistym od dnia 24 lutego 2022 r., o ile została wpisana na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 Ustawy;

– wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217, 2105 i 2106) jest podmiot wymieniony w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisany na l – istę lub będący taką jednostką dominującą od dnia 24 lutego 2022 r., o ile został wpisany na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 Ustawy.

 

Udział jednego z takich podmiotów (wymienionych w ww. rozporządzeniach lub wpisanych na ww. listy) w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego będzie skutkował:

obowiązkiem odrzucenia przez Zamawiającego złożonej oferty.

– uniemożliwieniem im udziału w postępowaniu (zgodnie z właściwą dla danego trybu udzielenia zamówienia formą).

 

Co istotne, przepisy cytowanej Ustawy obejmują wszelkie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zarówno te prowadzone na podstawie Pzp jak i te wyłączone spod jej reżimu.

 

Uwagę na nowe regulacje powinni więc zwrócić w szczególności zamawiający sektorowi, którzy prowadzą postępowania przetargowe w oparciu o wewnętrzne regulaminy lub zarządzenia, jednostki sektora finansów publicznych (które udzielają zamówień o wartości nie przekraczających 130 tys. złotych) oraz podmioty udzielające zamówień współfinasowanych ze środków unijnych w oparciu o procedury przewidziane w wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Przepisy Ustawy odnoszą się również do postepowań, które są już w toku. Z tego względu Zamawiający są zobowiązani do dostosowania jeszcze „otwartych” postepowań do nowej sytuacji prawnej.

 

Dodatkowe mechanizmy zapobiegające udziałowi rosyjskich podmiotów w unijnym rynku zamówień publicznych zostały przewidziane w znowelizowanym Rozporządzeniu Rady (UE) nr 833/2014. W myśl art. 5k ust. 1 rzeczonego rozporządzenia zakazuje się natomiast udzielania lub dalszego wykonywania wszelkich zamówień publicznych lub koncesji objętych zakresem dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, a także zakresem art. 10 ust. 1, 3, ust. 6 lit. a)-e), ust. 8, 9 i 10, art. 11, 12, 13 i 14 dyrektywy 2014/23/UE, art. 7 i 8, art. 10 lit. b)-f) i lit. h)-j) dyrektywy 2014/24/UE, art. 18, art. 21 lit. b)-e) i lit. g)-i), art. 29 i 30 dyrektywy 2014/25/UE oraz art. 13 lit. a)-d), lit. f)-h) i lit. j) dyrektywy 2009/81/WE na rzecz lub z udziałem:

– obywateli rosyjskich lub osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z siedzibą w Rosji;

– osób prawnych, podmiotów lub organów, do których prawa własności bezpośrednio lub pośrednio w ponad 50 % należą do podmiotu, o którym mowa w lit. a) niniejszego ustępu; lub

– osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów działających w imieniu lub pod kierunkiem podmiotu, o którym mowa w lit. a) lub b) niniejszego ustępu.

 

Przepis art. 5k ust. 1 cytowanego rozporządzenia przewiduje ponadto, iż omówiony powyżej zakaz obejmuje również podwykonawców, dostawców lub podmioty, na których zdolności polega się w rozumieniu dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, w przypadku gdy przypada na nich ponad 10 % wartości zamówienia (udostępnienie zasobów reguluje art. 118 i nast. ustawy Prawo zamówień publicznych).

 

Opisane powyżej zakazy, czy też szerzej działania Unii Europejskiej w sferze zamówień publicznych sprawiły, że podmioty uczestniczące w unijnym rynku zamówień publicznych musiały zweryfikować swoją strukturę organizacyjną i zarządczą celem uniknięcia wykluczenie z tego rynku lub utraty już realizowanych zamówień – co było w ostatnim czasie widziane również w działaniach niektórych polskich wykonawców.

 

 

Artykuł ukazał się na portalu rynekinfrastruktury.pl